De essentie van Brain Based Safety

De essentie van Brain Based Safety in 20 stellingen / aannames:

Als we het veiligheidsmanagement van organisaties willen versterken, moeten we het vooral zoeken in het beïnvloeden van menselijk gedrag. Anders geformuleerd, individueel gedrag vormt de voorlopige sluitsteen van veiligheidsmanagement.

Alle gedrag komt voort uit het brein en is in de regel onbewust. Van nature is ons gedrag onbewust.

Het bewuste wordt pas ingeschakeld als het onbewuste geen standaard antwoord heeft op een appél uit de omgeving of als het niet weet hoe het een instinctieve behoefte kan bevredigen.

Aanleren is vele malen eenvoudiger dan afleren. Aanleren kan op commando, terwijl afleren alleen kan plaatsvinden door het in onbruik raken van gedrag. Goed inwerken is vele malen efficiënter dan later bijscholen.

Onze instincten bewaken onze veiligheid en streven naar een evenwicht dat recht doet aan onze behoeftes. Bij schaarste van tijd, geld en goederen kunnen conflicten tussen de diverse instincten onze veiligheid verstoren. De meeste veiligheidsovertredingen doen we onbewust en beogen de werkdoelstellingen alsnog te behalen. We zijn van nature bereid om iets van onze eigen veiligheid in te leveren voor het welslagen van het werk.

Gedrag komt niet voort uit een uniforme bron (de zogenaamde “wil”) maar ontstaat uit een samenspel van verschillende instincten, ieder met hun eigen agenda. Dit samenspel wordt sterk beïnvloed door de (sociale) omstandigheden.

Veilig gedrag ontstaat automatisch als we kunnen beschikken over de juiste motorische patronen (aangeleerd gedragsrepertoire) om dit gedrag uit te voeren. Patronen zorgen voor efficiëntie. Veilig gedrag ontstaat na goede en herhaalde training.

Hebben we meerdere opties tot onze beschikking, dan bepalen de omstandigheden welke optie we kiezen. Als we de omstandigheden extreem regisseren kunnen we uiteindelijk iedereen elk gedrag laten vertonen.

Automatismen zijn vele malen sterker dan inzichten. Een goed idee (regel) leidt helaas niet vanzelf tot het bijpassend gedrag. We hebben daarom moeite om onszelf te veranderen of regels van anderen op te volgen.

Waarneming is het resultaat van een leerproces. Iedereen neemt de werkelijkheid op een andere, persoonlijke manier waar. Elkaar begrijpen is daardoor niet vanzelfsprekend. Naarmate we langer met elkaar optrekken groeit de waarneming naar elkaar toe.

Het bewuste is creatief, maar kan slechts één ding tegelijk. Het onbewuste kan vele taken tegelijk uitvoeren. Helaas kan het bewuste ook onbewuste processen verstoren (bellen tijdens het autorijden) waardoor de kwaliteit/veiligheid van ons gedrag achteruit gaat.

Angst staat centraal in risicodetectie. Veilig gedrag ontstaat uit een besef van onveiligheid.

Het koppelen van angst aan situaties of handelingen geschiedt het makkelijkst via de sociale relatie. Het leren van elkaar (model leren) is het sterkste mechanisme in het aanleren / overdragen van veilig gedrag.

Risicobegrip (besef van risico’s in geplande handelingen) werkt dag en nacht en doet zijn werk beter als het daarvoor de tijd krijgt. Rustmomenten tussen instructie en uitvoering helpen om de risico’s van een taak beter onder ogen te zien.

De mens is van nature risicotolerant en kan wennen aan elk gevaar. In een wereld met steeds grotere gevaren wordt dit een toenemend probleem.

We zijn standaard té positief over onze veiligheidsprestaties en nemen daardoor minder veiligheidsmarges in acht dan goed voor ons is.

Stress is een verhoogde staat van paraatheid en helpt ons goed te functioneren. Elke handeling vereist een eigen optimaal stressniveau. Onderstress (comfort zone) is even gevaarlijk als overstress.

Als we risico’s ervaren hebben we een interne motivatie om ons veilig te gedragen. Wees terughoudend met regelgeving en koppel regels altijd aan risicobeleving. Anders geformuleerd, koppel regelgestuurd aan risicogestuurd gedrag.

Model leren is sterker als we onze modellen waarderen. Het management en de informele leiders zijn onze belangrijkste modellen. Voorbeeldgedrag is een sterke gedragsbeïnvloeder.

We willen graag bij het team behoren en zijn bereid hiervoor concessies te doen. Een onveilig handelend team kan ons verleiden tot het doen van onveilige handelingen welke we in ons eentje nooit zouden doen.