Kernbegrippen Brain Based Safety

Een nieuw referentiekader kan soms alleen worden uitgedrukt door het gebruik van nieuwe kernbegrippen. Brain Based Safety introduceert diverse nieuwe concepten welke hieronder zijn uitgewerkt.

Bewuste:

Het directe besef dat we iets doen, ervaren of zijn. Het bewuste is vluchtig en heeft als enige hersenfunctie geen vaste verblijfplaats. Het benut opgeslagen patronen maar kan los van die patronen redeneren en tot nieuwe oplossingen komen. Komt in het spel als er onverwachte of nieuwe gebeurtenissen zijn.

Automatische piloot:

Onze automatische piloot die op basis van geleerde patronen gedrag kan produceren zonder dat daar bewustzijn voor nodig is. Nieuwe inzichten leiden helaas niet vanzelf tot nieuwe gedragspatronen. Daar is oefening voor nodig. Belangrijkste functies van het automatische zijn waarnemen, motoriek, basis cognities en coördinatie van gedrag. Werkt sterk associatief.

Drijfveren:

Aangeboren breinprocessen die de spil vormen in onze basale functies, te weten overleven, samenleven en reproduceren. Zetel van o.a. pijn, angst, richtsnoer en kudde-instinct. Aanjager van gedrag dat ertoe leidt dat we onze behoeftes (waaronder veiligheid) vervullen. De belangrijkste drijfveren zijn:

Drijfveren

  • zorgen voor eigen veiligheid, de basis van risicodetectie, oppassen voor gevaar
  • zo zuinig mogelijk met energie omgaan, de basis van efficiëntie en luiheid
  • zorgdragen voor ons sociale systeem, nu de familie en de werkgever, basis van dingen doen voor het geheel
  • geven en volgen van leiderschap, basis voor leider-medewerker relatie
  • lid willen blijven van de groep, basis voor teamgedrag.

De mens heeft meer drijfveren, maar deze zijn het belangrijkste voor veilig gedrag. De drang tot voortplanting, voedsel en macht zijn ook belangrijk, maar minder relevant voor het begrijpen van (on)veilig gedrag.

Omstandigheden:

De omstandigheden omvat alles wat zich om ons heen begeeft. De automatische piloot is zeer gevoelig voor de omstandigheden, omdat daar de kansen en bedreigingen schuilen. De impact van de omstandigheden op ons gedrag wordt chronisch onderschat. Immers, overleven betekent dankbaar gebruik maken van de omstandigheden. Degene die de omstandigheden kan regisseren heeft daarmee een van de sleutels tot gedrag in handen.